Στο συνημμένο έγγραφο θα βρείτε τη μετάφραση του κειμένου της Ενότητας 2, καθώς και ενδεικτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις κατανόησης του σχολικού βιβλίου. Πατήστε εδώ

Κατεβάστε στον υπολογιστή σας το παρακάτω αρχείο.Πατήστε εδώ

Ραψωδία α 109-173: Η άφιξη της Αθηνάς στην Ιθάκη και η φιλοξενία της από τον Τηλέμαχο

 Η δράση περνάει από το θεϊκό επίπεδο στο ανθρώπινο

Αρχίζει να εφαρμόζεται το δεύτερο μέρος του σχεδίου της Αθηνάς

Προτεραιότητα σε αυτό γιατί:

  •   προέχει η αφύπνιση & δραστηριοποίηση του Τηλέμαχου
  •   ο ακροατής βλέπει την κατάσταση που επικρατεί στα ανάκτορα της Ιθάκης
  •   το κοινό μαθαίνει σημαντικές πληροφορίες για τον Οδυσσέα, πριν ακόμα εμφανιστεί ο ίδιος

 

Ενότητες / Σκηνές:

1η:Η προετοιμασία της Αθηνάς στον Όλυμπο & η αναχώρησή της (στ.109-115)

2η: Η Αθηνά στην αυλή του ανακτόρου της Ιθάκης & η υποδοχή της από τον Τηλέμαχο (στ. 116-142)

3η: Η Αθηνά – Μέντης & ο Τηλέμαχος στη μεγάλη αίθουσα (στ. 143-161)

4η: Οι μνηστήρες στη μεγάλη αίθουσα (στ. 162-173)

 

Η κατάσταση στο παλάτι του Οδυσσέα κατά την απουσία του

        τον πρώτο λόγο τώρα έχουν οι μνηστήρες

                                                               ¯

άρχοντες που διεκδικούν τη γυναίκα και την εξουσία του Οδυσσέα

        συμπεριφέρονται σαν να είναι αυτοί οι οικοδεσπότες

        σφάζουν ζώα για τα γεύματα

         δίνουν εντολές στους υπηρέτες

        σπαταλούν την περιουσία του Οδυσσέα

        φέρονται καταπιεστικά στα πρόσωπα του παλατιού

 

        ο Τηλέμαχος δεν αντιδρά

        είναι ακόμα έφηβος: ανώριμος και ντροπαλός

        δεν εγκρίνει όσα κάνουν οι μνηστήρες, αλλά δε δραστηριοποιείται

        ονειρεύεται την επιστροφή του πατέρα του για να επιβάλει εκείνος την τάξη

 

       ζωντανή η παρουσία του Οδυσσέα στο παλάτι, παρόλο που ο ίδιος είναι μακριά

        ο Τηλέμαχος τον σκέφτεται με αγάπη

        τα όπλα του τον περιμένουν να γυρίσει

 

Χαρακτηρισμοί προσώπων

Τηλέμαχος

 

         ευγενικός

         φιλόξενος

         άτολμος

         ντροπαλός

        παθητική συμπεριφορά (αδύναμος να αναλάβει πρωτοβουλίες)

Συναισθήματα:

         θλιμμένος

         μελαγχολικός

         στεναχώρια

         ντροπή


 

μνηστήρες

         αγενείς

         αλαζόνες

         ξεδιάντροποι

         αργόσχολοι

         άξεστοι

         καταπιεστικοί

         γλεντζέδες

 

Ενανθρώπιση Αθηνάς

         οι θεοί επεμβαίνουν στα ανθρώπινα

         συνήθως δεν εμφανίζονται με τη θεϊκή τους υπόσταση

         εδώ η Αθηνά παίρνει τη μορφή ενός ανθρώπου (Μέντη)

         εμφανίζεται στον Τηλέμαχο για να πετύχει το στόχο της (ενθάρρυνση Τηλέμαχου)

 

Ο θεσμός της φιλοξενίας

         οι ξένοι προστατεύονταν από το Δία (Ξένιος Δίας)

         ήταν σεβαστά πρόσωπα

         θεωρούνταν ασέβεια να μην τους προσφερθεί φιλοξενία

         οι δεσμοί που έχουν δημιουργηθεί από φιλοξενία διαρκούν για μια ζωή

         κληροδοτούνται και στους απογόνους

         η φιλοξενία ακολουθούσε ένα συγκεκριμένο τυπικό:

  1. υποδοχή του ξένου με προσφώνηση & χειραψία
  2. πρόσκληση σε γεύμα
  3. προσφορά λουτρού: οι δούλες λούζουν τον ξένο, τον αλείφουν με λάδι & του προσφέρουν καθαρά ρούχα
  4. στον ξένο προσφέρεται κάθισμα σε τιμητική θέση
  5. πλένει τα χέρια του
  6. προσφορά γεύματος, κατά τη διάρκεια του οποίου διοργανώνεται γιορτή (ή αγώνες σε εξαιρετικές περιπτώσεις)
  7. ερωτήσεις στον ξένο για το ποιος είναι, από πού έρχεται, τι θέλει
  8. ικανοποίηση του αιτήματος του ξένου
  9. προσφορά διαμονής για όσες μέρες θέλει
  10.  αποχαιρετισμός με δώρα

 

Πολιτιστικά στοιχεία

  •  θεσμός φιλοξενίας
  •   σανδάλια
  •  ανάκτορο
  •   πεσσοί
  •   συμπόσιο
  •   σκεύη: κρατήρας, λαγήνι, λεβέτι, δίσκος, κούπα, κύπελλο, πανέρι
  •   κήρυκας
  •   όπλα: κοντάρι, δόρυ
  •   μέταλλα: χαλκός, χρυσός, άργυρος
  •   υπηρέτες

 

Αφηγηματικές Τεχνικές

 

α. εναλλαγή τριτοπρόσωπης – πρωτοπρόσωπης αφήγησης

         τριτοπρόσωπη αφήγηση: λόγια αφηγητή

         πρωτοπρόσωπη αφήγηση: διάλογοι προσώπων (ζωντάνια, παραστατικότητα, προβολή προσωπικότητας ηρώων)

        και στα δύο είδη αφήγησης εξελίσσεται η πλοκή & υπάρχει δράση

 

β. περιγραφική αφήγηση: ο ποιητής περιγράφει:

         χώρους: το ανάκτορο του Οδυσσέα

         αντικείμενα: σκεύη συμποσίου, όπλα, έπιπλα κτλ.

         καταστάσεις: τι επικρατεί στο ανάκτορο του Οδυσσέα

         πρόσωπα: Τηλέμαχος, μνηστήρες, υπηρέτες κτλ.

         χρησιμοποιεί λεπτομερείς εικόνες

         στην αφήγηση υπάρχει κίνηση & ζωντάνια

 

γ. εναλλαγή σκηνών: αλλαγή σε:

  • τόπο
  • πρόσωπα
  • χρόνο

 

δ. αντιθέσεις

    Τηλέμαχος                    ¹                 μνηστήρες

            ¯                                                       ¯

θλιμμένος & μελαγχολικός                   εύθυμοι

ευγενικός & σεμνός                              αγενείς, αλαζόνες, ξεδιάντροποι

 

δ. προοικονομία: ο ποιητήςπροετοιμάζει γεγονότα που θα συμβούν αργότερα

         το όραμα του Τηλέμαχου με την επιστροφή του πατέρα του προοικονομεί ότι ο Οδυσσέας θα γυρίσει και θα αποκαταστήσει την τάξη στο σπίτι του

         οι μνηστήρες κάθονται πάνω σε δέρματα βοδιών που έσφαξαν οι ίδιοι, όπως και οι σύντροφοι του Οδυσσέα έσφαξαν τα βόδια του Ήλιου και τιμωρήθηκαν

         ο Τηλέμαχος και ο ξένος κάθονται παράμερα: προοικονομείται η εμπιστευτική συνομιλία τους

         η αναφορά στην κονταροθήκη και τα δόρατα του Οδυσσέα προοικονομεί τον ερχομό του ήρωα και ότι θα χρησιμοποιήσει τα όπλα του για να εξοντώσει τους μνηστήρες

         ο Φήμιος τραγουδάει στους μνηστήρες «από ανάγκη»: προοικονομείται η σωτηρία του κατά τη μνηστηροφονία, σε αντίθεση με όσους υπηρέτες ήταν φιλικοί προς τους μνηστήρες

 

ε. παραμυθικό στοιχείο: στοιχείο από τον κόσμο του παραμυθιού

    τα μαγικά σανδάλια της Αθηνάς

 

στ. τυπικές φράσεις / στίχοι / θέματα

         άλκιμο κοντάρι, αγέρωχοι μνηστήρες, πέταξαν τα λόγια σαν τα πουλιά

         στίχοι 139-140, 154-158, 168-172

         η προετοιμασία της Αθηνάς, η σκηνή της φιλοξενίας

Ραψωδία α 174-360: Διάλογος του Τηλέμαχου με την Αθηνά-Mέντη

Ραψωδία α 361-497: Ο Τηλέμαχος μετά τη συνομιλία του με την Αθηνά και τη «θαυμαστή» εξαφάνιση της θεάς – H εμφάνιση της Πηνελόπης

Ραψωδία ε 50-165: Aποστολή του Eρμή στην Ωγυγία.

Κατεβάστε στον υπολογιστή σας το αρχείο. Πατήστε εδώ

Σελίδα 3 από 3
Κύλιση στην Αρχή